دانشمندان ژاپنی با ترکیب DNA جلبک و همستر، سلول دورگه حیوانی-گیاهی ساختند

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و براساس گزارش دیجیاتو، دانشمندان دانشگاه توکیو به سرپرستی ساچیهیرو ماتسوناگا موفق شدند DNA جلبک قرمز را با کروموزومهای سلولهای همستر ترکیب کنند و سلول دورگهای بسازند که مواد ژنتیکی هر دو جاندار را در خود دارد. این DNA ترکیبی توانسته است بیش از ۱۵۰ نسل تقسیم سلولی را پشت سر بگذارد و به سلولهای نسل بعد منتقل شود.
به گزارش ساینسآلرت، پژوهشگران سلولهای ساختهشده را «پلنیمال» (Planimal) نامیدهاند؛ واژهای ترکیبی از دو کلمه گیاه (Plant) و حیوان (Animal) که دانشمندی ژاپنی نخستینبار در سال ۲۰۱۸ برای توصیف سلولهای جانوری دارای ویژگیهای گیاهمانند مطرح کرد.
هدف بلندمدت این پژوهش، ساخت سلولهای جانوری است که بتوانند از طریق فتوسنتز، نور خورشید را به انرژی شیمیایی تبدیل و اکسیژن و قند موردنیاز خود را تولید کنند. چنین سلولهایی در صورت دستیابی به این قابلیت میتوانند کاربردهایی در پزشکی و تولید غذا داشته باشند.
ترکیب سلولهای جلبک و همستر
پژوهشگران برای ساخت پلنیمالها از روشهای معمول مهندسی ژنتیک استفاده نکردند، بلکه دو نوع سلول را با روشهایی ترکیب کردند که از فرایند همزیستی درونسلولی (Endosymbiosis) الهام گرفته شدهاند.
در یکی از روشها، سلول جانوری از طریق فرایندی طبیعی به نام فاگوسیتوز، سلول جلبک را درون خود بلعید. پژوهشگران با قرار دادن سلولهای جلبک و همستر در یک ظرف آزمایشگاهی، امکان وقوع این فرایند را فراهم کردند. این روش به تولید چند رده سلولی پایدار منجر شد، اما بازده بسیار پایینی داشت و بهازای هر ۱۲ میلیون سلول، تنها ۳٫۷ کلونی تشکیل شد.
در روش دوم، دانشمندان سلولهای همستر و جلبک را در معرض پلیاتیلن گلیکول (Polyethylene Glycol) قرار دادند. این ماده غشاهای سلولی را بهاندازهای تغییر داد که دو سلول از گونههای متفاوت بتوانند با یکدیگر ادغام شوند. بازده این روش حدود ۸۰۰ برابر بیشتر از روش فاگوسیتوز بود.
یکی از پرسشهای اصلی پژوهشگران این بود که آیا DNA جلبک پس از ادغام با سلول همستر، هنگام تقسیم سلولی نیز باقی میماند و به نسلهای بعدی منتقل میشود یا خیر. بررسیها نشان داد سلولهای پلنیمال تقریباً تمام ژنوم جلبک را در طول نسلهای متعدد حفظ کردهاند. این یافته نشان میدهد مواد ژنتیکی دو جاندار با فاصله تکاملی زیاد میتوانند بدون تولیدمثل، در سطح کروموزوم با یکدیگر ترکیب شوند و از طریق تقسیم سلولی انتقال پیدا کنند.
با وجود موفقیت در ادغام و حفظ DNA، سلولهای ساختهشده هنوز قادر به فتوسنتز نیستند. بیشتر ژنهای کدکننده پروتئین در ژنوم جلبک غیرفعال باقی ماندهاند و تنها حدود ۴ درصد از آنها رونوشتهای قابلشناسایی تولید میکنند. اکنون چالش اصلی دانشمندان این است که راهی برای فعالکردن ژنهای جلبک در سلولهای جانوری پیدا کنند تا پلنیمالها در آینده بتوانند از قابلیت فتوسنتز بهره ببرند.
۲۲۷۲۲۷



